W tej sekcji zebraliśmy najczęściej zadawane pytania, które pomogą Ci lepiej zrozumieć naszą ofertę . Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytanie, nie wahaj się skontaktować z nami – z przyjemnością pomożemy!
FAQ – Często zadawane pytania
To interesujące pytanie, które można rozpatrywać z kilku perspektyw. Ogólnie rzecz biorąc, banki zarabiają na nas, ale my również możemy zarabiać na bankach, choć w bardziej pośredni sposób. Oto jak to wygląda:
Jak banki zarabiają na nas?
-
Odsetki od kredytów – Banki udzielają kredytów i pożyczek (np. hipotecznych, gotówkowych, samochodowych) i zarabiają na odsetkach, które płacimy w ramach spłaty tych kredytów. Odsetki stanowią główną część dochodów banków.
-
Opłaty za prowadzenie konta – Choć nie wszystkie banki pobierają opłaty za konto, to niektóre mogą pobierać miesięczne lub roczne opłaty za różne usługi, takie jak prowadzenie konta, wydanie karty debetowej, czy korzystanie z bankomatów.
-
Opłaty za transakcje – Banki zarabiają także na opłatach za różne transakcje, takie jak przelewy, wypłaty gotówki z bankomatów, czy korzystanie z usług międzynarodowych.
-
Opłaty za przewalutowanie – Gdy korzystasz z karty lub przelewu międzynarodowego, banki często pobierają dodatkowe opłaty za przewalutowanie. Kurs wymiany również może zawierać marżę na korzyść banku.
-
Produkty inwestycyjne – Banki oferują różnego rodzaju produkty inwestycyjne, takie jak lokaty, fundusze inwestycyjne czy ubezpieczenia. Oczywiście, banki pobierają prowizje i opłaty za te usługi.
Jak my możemy zarabiać na bankach?
-
Lokaty i oszczędności – Choć oprocentowanie lokat w bankach w ostatnich latach nie jest spektakularne, nadal możemy zarabiać na oszczędnościach. Banki płacą nam odsetki od zdeponowanych środków, choć trzeba przyznać, że w porównaniu do kredytów, odsetki od lokat są zdecydowanie niższe.
-
Programy lojalnościowe – Wiele banków oferuje różne programy lojalnościowe, zwłaszcza dla osób aktywnie korzystających z kart kredytowych lub debetowych. Możemy otrzymywać cashback, punkty lojalnościowe, zniżki na zakupy, czy inne korzyści.
-
Inwestowanie przez banki – Banki oferują także produkty inwestycyjne, takie jak fundusze inwestycyjne, akcje czy obligacje. Jeśli potrafimy dobrze zarządzać swoimi inwestycjami, możemy zarobić więcej niż odsetki z lokat.
W skrócie:
Generalnie banki zarabiają na nas głównie poprzez odsetki od kredytów i różne opłaty. Natomiast my, jako klienci, zarabiamy na bankach raczej w bardziej pośredni sposób, przez inwestowanie oszczędności (choć w dzisiejszych czasach z dość niskimi zyskami) czy korzystanie z programów lojalnościowych.
W tym układzie można powiedzieć, że banki zarabiają na nas więcej, ale my również mamy swoje szanse na zysk, o ile dobrze zarządzamy swoimi finansami i wybieramy odpowiednie produkty bankowe.
Pieniądze w banku pochodzą z kilku głównych źródeł, które umożliwiają bankom prowadzenie działalności finansowej. Oto główne mechanizmy, skąd banki pozyskują środki:
1. Depozyty od klientów
To najczęstsze źródło pieniędzy w banku. Klienci (osoby prywatne, firmy) deponują swoje oszczędności na kontach bankowych w formie:
- Lokaty (krótkoterminowe i długoterminowe),
- Rachunki bieżące i oszczędnościowe,
- Konta firmowe.
Banki mają obowiązek przechowywać te pieniądze w depozycie, ale nie muszą trzymać całej sumy „w gotówce”. Część tych pieniędzy może zostać użyta przez banki do udzielania kredytów i pożyczek, dzięki czemu mogą zarabiać na odsetkach od tych kredytów.
2. Pożyczki i kredyty udzielane przez banki
Banki pożyczają pieniądze od innych instytucji finansowych lub od banku centralnego (w Polsce to Narodowy Bank Polski). Działają tu dwa mechanizmy:
- Pożyczki międzybankowe: Banki mogą pożyczać pieniądze od innych banków, aby pokryć swoje potrzeby płynnościowe (np. brak gotówki na kontach klientów).
- Kredyty z banku centralnego: Banki mogą również pożyczać pieniądze bezpośrednio od banku centralnego w ramach operacji otwartego rynku, np. kredyty lombardowe, w których banki oddają papiery wartościowe w zamian za gotówkę.
3. Emisja nowych pieniędzy przez bank centralny
Bank centralny, jak wspomniany Narodowy Bank Polski lub Europejski Bank Centralny, ma możliwość emitowania nowych pieniędzy, które trafiają do systemu finansowego. Banki komercyjne (np. twoje lokalne banki) mogą pożyczać pieniądze od banku centralnego, co pozwala im na zwiększenie swojego kapitału.
4. Obligacje i papiery wartościowe
Banki mogą również pozyskiwać pieniądze poprzez emisję własnych obligacji (czyli papierów wartościowych) lub kupując papiery wartościowe innych instytucji finansowych. Sprzedaż obligacji to sposób na pozyskiwanie funduszy od inwestorów, które banki mogą później wykorzystać na dalszą działalność kredytową lub inwestycyjną.
5. Zyski z działalności bankowej
Banki również zarabiają pieniądze na różnorodnych usługach, takich jak:
- Opłaty za prowadzenie kont,
- Prowizje za udzielanie kredytów i pożyczek,
- Opłaty za transakcje finansowe (np. przelewy, wypłaty z bankomatów),
- Sprzedaż produktów inwestycyjnych i ubezpieczeniowych.
Te dochody są reinwestowane, co umożliwia bankowi pozyskiwanie nowych środków.
6. Pieniądze „wirtualne” (kreacja pieniądza przez banki)
Współczesne systemy bankowe działają na zasadzie kreacji pieniądza. Oznacza to, że banki, udzielając kredytów, tworzą wirtualne pieniądze. Na przykład, jeśli bank udziela kredytu hipotecznego, nie daje klientowi fizycznych pieniędzy, lecz przelewa na konto kwotę kredytu. W praktyce banki „tworzą” pieniądze na podstawie udzielanych kredytów, a te pieniądze trafiają do obiegu gospodarki.
7. Fundusze inwestycyjne i zarządzanie aktywami
Banki, które oferują usługi inwestycyjne (np. fundusze inwestycyjne), również zarabiają na inwestycjach, które są dokonywane przez nich w imieniu swoich klientów. Banki zarabiają na prowizjach, opłatach za zarządzanie funduszami oraz na zyskach, które generują te fundusze.
Podsumowanie:
Pieniądze w banku pochodzą głównie z:
- Depozytów klientów,
- Pożyczek od innych banków i od banku centralnego,
- Emisji obligacji i innych instrumentów finansowych,
- Zysków generowanych przez bank w wyniku działalności kredytowej i inwestycyjnej.
Dzięki temu banki mogą zarabiać na różnorodnych usługach, kredytach i inwestycjach, jednocześnie udostępniając pieniądze na rynku i kreując nową podaż pieniądza.
Banki nie posiadają własnych pieniędzy w tradycyjnym rozumieniu tego słowa, jak np. firmy, które mają swoją gotówkę czy kapitał własny. Jednak mają środki, które pochodzą z kilku źródeł i które mogą wykorzystać do prowadzenia swojej działalności. Pieniądze, które banki „posiadają”, w dużej mierze są pożyczone od innych instytucji, ich klientów lub wynikają z kredytów, które udzielają.
Wnioski:
W skrócie, banki nie posiadają własnych pieniędzy w tradycyjnym sensie – raczej korzystają z zasobów, które pochodzą od ich klientów, pożyczają je od innych instytucji finansowych lub tworzą je w wyniku udzielania kredytów. Dzięki tym mechanizmom mogą zarządzać płynnością finansową i generować zyski. Banki są pośrednikami w obiegu pieniędzy, a ich „własne” pieniądze to zazwyczaj kapitał własny i środki pozyskane z różnych źródeł finansowania.
Derywaty (ang. derivatives) to instrumenty finansowe, których wartość opiera się na cenie innego aktywa, zwanego aktywem bazowym. Derywaty są umowami między dwoma stronami, w których jedna strona zobowiązuje się do wykonania pewnych działań (np. dostarczenia aktywa lub zapłacenia określonej kwoty) w przyszłości, a ich wartość zależy od wahań ceny aktywa bazowego.
Ryzyko związane z derywatami:
-
Ryzyko rynkowe: Zmienność cen aktywów bazowych może prowadzić do strat finansowych, szczególnie jeśli inwestorzy używają dźwigni finansowej.
-
Ryzyko kredytowe: W przypadku derywatów OTC (over-the-counter) może wystąpić ryzyko, że jedna ze stron nie wywiąże się ze swoich zobowiązań.
-
Ryzyko płynności: Niektóre derywaty mogą być trudne do sprzedaży lub wyceny, szczególnie w rynkach niestandardowych (OTC).
Podsumowanie:
Derywaty to potężne narzędzie finansowe, które pozwala na ochronę przed ryzykiem, spekulację lub arbitraż, ale wiąże się również z dużym ryzykiem. Dzięki nim inwestorzy i firmy mogą zabezpieczać swoje pozycje, ale niewłaściwe ich użycie może prowadzić do znacznych strat.